I. Xác định yêu cầu về PCCC cho nhà, công trình

Quy trình xác định việc trang bị, bố trí phương tiện, hệ thống phòng cháy chữa cháy cho nhà chung cư, nhà ở tập thể, ký túc xá thuộc cơ sở giáo dục bao gồm 5 bước cơ bản:

Bước 1: Xác định mục đích sử dụng và công năng:

- Nhà chung cư, nhà ở tập thể, ký túc xá và nhà, công trình khác có công năng tương tự thuộc cơ sở giáo dục được phân nhóm nguy hiểm cháy F1.2 và F1.3 theo sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD. Việc xác định nhà chung cư, nhà chung cư hỗn hợp để trang bị, bố trí phương tiện, hệ thống PCCC và CNCH thực hiện theo Điều 1.5.8 QCVN 10:2025/BCA.

- Khi cơ sở, công trình có nhiều hạng mục nhà độc lập mà mỗi nhà có mục đích sử dụng và công năng khác nhau thì căn cứ trên mục đích sử dụng và công năng của từng nhà để trang bị, bố trí phù hợp với công năng

Bước 2: Xác định quy mô số tầng:

- Tính tổng số tầng trên mặt đất (gồm tầng kỹ thuật, tầng tum) và tầng dưới mặt đất.

- Loại trừ tầng tum: Nếu diện tích dưới 30% diện tích sàn mái và chỉ có chức năng bao che, che chắn lồng cầu thang, giếng thang máy, thiết bị kỹ thuật.

- Loại trừ tầng lửng: Nếu chỉ làm kỹ thuật, diện tích dưới 10% sàn tầng ngay bên dưới và không vượt quá 300 m2.

Bước 3: Xác định diện tích và khối tích:

- Diện tích: Tính tổng diện tích sàn của tất cả các tầng.

- Diện tích gian phòng: Tính cho phần được bao quanh bởi bộ phận ngăn cháy chuẩn (tường, sàn REI/EI).

- Khối tích: Để xác định yêu cầu họng nước chữa cháy (nếu cần thiết).

Bước 4: Kiểm tra các gian phòng đặc thù: dù tổng quy mô nhỏ, vẫn phải kiểm tra các phòng như: Kho 50 m2, gian phòng sản xuất hạng nguy hiểm cháy C1 (không phụ thuộc diện tích), hạng C2, C3 từ 300 m2 ...  để trang bị phương tiện, hệ thống PCCC theo Bảng A.3 Phụ lục A QCVN 10:2025/BCA.

Bước 5: Xác định phương tiện, hệ thống PCCC cần trang bị cho nhà và công trình:

- Nhóm phương tiện, hệ thống PCCC bắt buộc: Bình chữa cháy, phươg tiện chiếu sáng sự cố, Biển báo chỉ dẫn lối ra và chỉ hướng thoát nạn, Dụng cụ phá dỡ thô sơ, Sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn.

- Nhóm phương tiện, hệ thống PCCC theo quy mô: Đối chiếu kết quả với bảng định mức (báo cháy, chữa cháy tự động, họng nước chữa cháy trong nhà, loa thông báo…).

          II. Trang bị, bố trí phương tiện, hệ thống PCCC cho nhà, công trình

1. Nhóm phương tiện, hệ thống PCCC bắt buộc trang bị

- Bình chữa cháy: Các yêu cầu về trang bị, bố trí, lựa chọn loại bình, công suất, định mức, khoảng cách bảo vệ, vị trí và chiều cao lắp đặt bình chữa cháy phải tuân thủ quy định tại Điều 2.6 QCVN 10:2025/BCA; từ Điều 5 đến Điều 7.6 TCVN 7435-1:2004 và Phụ lục D TCVN 7435-2.

- Phương tiện chiếu sáng sự cố: Nhà chung cư, nhà ở tập thể, ký túc xá thuộc cơ sở giáo dục không phụ thuộc vào quy mô phải trang bị, bố trí phương tiện chiếu sáng sự cố phù hợp với từng khu vực và vị trí. Có thể không cần bố trí trong các trường hợp: Sân vườn, khu vực sân thượng không có mái che; toà nhà cao 01 tầng có diện tích sàn không quá 200 m2 và diện tích lỗ hở trên tường ngoài nhà đạt tối thiểu 80%.

- Biển báo chỉ dẫn lối ra và chỉ hướng thoát nạn: Nhà chung cư, nhà ở tập thể, ký túc xá thuộc cơ sở giáo dục không phụ thuộc vào quy mô phải trang bị, bố trí biển báo chỉ dẫn lối ra và chỉ hướng thoát nạn phù hợp với từng khu vực và vị trí.

- Dụng cụ phá dỡ thô sơ: Không phụ thuộc quy mô của nhà, công trình phải trang bị tối thiểu 01 bộ dụng cụ phá dỡ thô sơ (rìu, xà beng, búa tạ, kìm cộng lực).

- Sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn: Tại các tầng có diện tích lớn hơn 1000 m² hoặc có từ hai lối ra thoát nạn trở lên phải có sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn. Các yêu cầu về vị trí lắp đặt, nội dung, kích thước và chiều cao lắp đặt sơ đồ tuân thủ Điều 5.2.9 TCVN 13456:2022.

2. Nhóm phương tiện, hệ thống PCCC trang bị theo quy mô, khối tích

- Hệ thống báo cháy tự động: Yêu cầu trang bị đối với nhà chung cư, nhà ở tập thể, ký túc xá cao từ 5 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 700 m2 trở lên (cho phép trang bị thiết bị báo cháy độc lập khi chiều cao thấp hơn 5 tầng và tổng diện tích sàn nhỏ hơn 1500m2). Đối với nhà chung cư được xây dựng có mục đích sử dụng hỗn hợp cao từ 3 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 500 m2 trở lên (cho phép trang bị thiết bị báo cháy độc lập khi chiều cao thấp hơn 5 tầng và tổng diện tích sàn nhỏ hơn 500 m2).

Khi cơ sở, công trình có nhiều hạng mục nhà độc lập mà mỗi nhà có mục đích sử dụng, công năng khác nhau thì căn cứ trên mục đích sử dụng, công năng,  quy mô của từng nhà để trang bị, bố trí hệ thống báo cháy tự động phù hợp với công năng của nhà đó. 

Cơ sở, công trình không thuộc diện phải trang bị hệ thống báo cháy tự động nhưng nếu trong nhà có gian phòng với công năng, quy mô thuộc một trong các đối tượng quy định tại Bảng A.3, Bảng A.4 (đối với gian phòng đặt máy biến áp) Phụ lục A QCVN 10:2025/BCA thì phải trang bị hệ thống báo cháy tự động cho gian phòng đó. 

- Hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà: Nhà chung cư, chung cư hỗn hợp, nhà ở tập thể, ký túc xá thuộc cơ sở giáo dục cao từ 5 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 1500 m2 trở lên phải trang bị hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà.

- Hệ thống, thiết bị chữa cháy tự động: Yêu cầu trang bị đối với nhà chung cư, nhà ở tập thể, ký túc xá thuộc cơ sở giáo dục có chiều cao PCCC từ 30 m trở lên; đối với nhà chung cư hỗn hợp có chiều cao PCCC từ 25 m trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 5000 m2 trở lên phải trang bị hệ thống chữa cháy tự động theo quy định tại Mục 3 Bảng A.1 Phụ lục A QCVN 10:2025/BCA.

Khi cơ sở, công trình có nhiều hạng mục nhà độc lập mà mỗi nhà có mục đích sử dụng, công năng khác nhau thì căn cứ trên mục đích sử dụng, công năng,  quy mô của từng nhà để trang bị, bố trí hệ thống chữa cháy tự động phù hợp với công năng của nhà đó. 

Cơ sở, công trình không thuộc diện phải trang bị hệ thống chữa cháy tự động nhưng nếu trong nhà có gian phòng với công năng, quy mô thuộc một trong các đối tượng quy định tại Bảng A.3, Bảng A.4 (đối với gian phòng đặt máy biến áp) Phụ lục A QCVN 10:2025/BCA thì phải trang bị hệ thống chữa cháy tự động cho gian phòng đó

- Hệ thống loa thông báo, hướng dẫn thoát nạn: Yêu cầu trang bị đối với Nhà chung cư, chung cư hỗn hợp, nhà ở tập thể, ký túc xá thuộc cơ sở giáo dục cao trên 10 tầng hoặc có từ 2 tầng hầm trở lên phải trang bị theo quy định tại Mục 1 Bảng G.1 Phụ lục G QCVN 10:2025/BCA. 

Trong hoạt động đầu tư xây dựng, cải tạo, sửa chữa nhà chung cư, nhà ở tập thể và ký túc xá thuộc cơ sơ giáo dục, trước tiên cần rà soát, xác định yêu cầu về PCCC cho nhà, công trình, sau đó tính toán trang bị, bố trí phương tiện, hệ thống PCCC theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư “làm đúng, làm đủ” ngay từ ban đầu mà còn bảo đảm hiệu quả chữa cháy, cứu nạn cứu hộ khi có cháy, nổ, tai nạn, sự cố xảy ra. 

Phòng Thẩm duyệt về phòng cháy, chữa cháy/ Cục Cảnh sát PCCC và CNCH